Nöbetçi Eczaneler
Pankreas, sindirime yardımcı enzimleri ve kan şekerini düzenleyen hormonları üreten bir organdır. Pankreas kanseri, bu organın hücrelerinden kaynaklanan kötü huylu bir tümördür. Ne yazık ki genellikle sinsi ilerler ve belirti vermeden geç evreye ulaşabilir.
Pankreas kanseri, diğer kanserlere göre daha nadirdir. Ama yine de Türkiye’de her yıl yaklaşık 7–8 bin kişiye pankreas kanseri tanısı konmaktadır.
Daha çok 50 yaş sonrası görülür.
Sigara kullanımı, obezite, aşırı alkol tüketimi, ailesinde pankreas kanseri olanlar ve bazı kalıtsal gen değişiklikleri riski artırır.
Pankreas kanseri erken dönemde sessiz olabilir. Ancak aşağıdaki şikâyetler görüldüğünde mutlaka doktora başvurulmalıdır:
1. Nedensiz kilo kaybı, iştahsızlık.
2. Karın veya sırt ağrısı.
3. Ciltte ve gözlerde sararma, idrarın koyulaşması, dışkının renginin açılması.
4. Yeni başlayan şeker hastalığı. Özellikle 50 yaş üzerinde.
5. Halsizlik, çabuk yorulma
Tanı ultrason, MR, tomografi ve endoskopik ultrason (EUS) ile biyopsi ile konabilir. Bu konuda yeni gelişmeler de var.
Sıvı biyopsi denilen kan testleri, tümör hücrelerinden salınan DNA ve proteinleri saptamaya çalışıyor. Henüz rutin kullanımda değil, ama gelecek için umut verici.
Ailesinde pankreas kanseri olan veya genetik risk taşıyan kişilerde MR ve endoskopik ultrason ile düzenli takip öneriliyor.
Erken evrede en etkili tedavi seçeneği ameliyattır. Ancak hastaların çoğunda tanı konduğunda tümör ilerlemiş oluyor. Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve şikâyetleri azaltmak için kemoterapi kullanılıyor. Ameliyat öncesi verilen kemoterapiyle tümörün küçültülmesi ve ameliyat başarısının artırılması mümkün olabilir. Tümörün genetik yapısına göre seçilen özel ilaçlar ve bağışıklık sistemini harekete geçiren immünoterapiler çok az hasta grubunda etkili olabiliyor.
Pankreas kanseri, zorlu kanserlerden biridir. Genel olarak 5 yıl içinde hayatta kalma oranı %10 civarındadır.
Ancak erken yakalanan ve ameliyat edilen hastalarda bu oran belirgin şekilde artmaktadır. Yeni ilaçlar ve hedefe yönelik tedaviler sayesinde bazı hasta gruplarında yaşam süreleri uzamaya başlamıştır.
Son söz : Pankreas kanseri riskini azaltmak için sigaradan ve alkolden uzak durmak, sağlıklı kiloda kalmak gerekir. Ailesinde pankreas kanseri olanların, doktorlarıyla görüşerek düzenli tarama programına girmelerinde yarar var.
Not : Paylaşımlarım genel bilgilendirme amaçlıdır. Sosyal medya tanı ve tedavi aracı değildir. Kişisel sağlık verilerinin sosyal medyada paylaşılması doğru değildir.
Dr. Cemal Nuri Gürbüz, İç Hastalıkları Uzmanı.