Nöbetçi Eczaneler
1. Leptin direnci nedir?
Leptin, yağ hücrelerinden salgılanan ve beynimize “artık tokum” mesajı gönderen bir hormondur. Yani vücudun enerji dengesini düzenleyen bir haberci gibidir. Leptin direncinde ise beyin bu mesajı algılayamaz. Sonuçta kişi yeterince yemiş olsa bile hâlâ açlık hisseder, daha çok yer ve kilo alımı kaçınılmaz hale gelir.
2. Leptin direnci laboratuvar testleriyle anlaşılabilir mi?
Kanda leptin düzeyi ölçülebilir, ancak leptin direncini doğrudan gösteren bir test yoktur. Çünkü sorun leptinin miktarında değil, beynin bu hormona yanıt vermemesinde yatar. Bu nedenle tanı, çoğunlukla klinik belirtiler (örneğin sürekli açlık hissi, kilo alımı, yavaşlayan metabolizma) üzerinden değerlendirilir.
3. Leptin direnci ile insülin direnci arasında nasıl bir ilişki vardır?
Bu iki durum genellikle birlikte seyreder. Fazla kalori alımı, şekerli gıdalar, stres, düzensiz uyku ve hareketsizlik hem insülin hem de leptin direncine zemin hazırlar. Ancak her leptin direnci olan kişide insülin direnci bulunmak zorunda değildir; aynı şekilde her insülin direnci olan kişide de leptin direnci olmayabilir. Fakat çoğu zaman birbirini tetikleyen iki kardeş mekanizma gibidirler.
4. Metformin leptin direncini de azaltabilir mi?
Metformin, insülin direncini azaltan bir ilaçtır. Bazı araştırmalar, bu ilacın leptin sinyalini de kısmen iyileştirebileceğini göstermiştir. Ancak bu etki dolaylıdır. Metformin, leptin direnci tedavisi için özel olarak geliştirilmiş bir ilaç değildir. Yine de genel metabolik dengeyi düzenleyerek olumlu katkı sağlayabilir.
5. Leptin direnci için özel bir ilaç var mı?
Bugün için leptin direncini doğrudan tedavi eden spesifik bir ilaç bulunmamaktadır. Leptin enjeksiyonları yalnızca doğuştan leptin eksikliği görülen nadir vakalarda kullanılabilir.
Toplumda sık rastlanan leptin direnci için en etkili yaklaşım, yaşam tarzı düzenlemesidir:
* Rafine şeker ve işlenmiş gıdalardan uzak durmak,
* Yeterli ve kaliteli uyku,
* Düzenli egzersiz,
* Stresin azaltılması,
* Gece geç saatlerde yemek yememek.
Sonuç olarak leptin direnci, çağımızın en sinsi metabolik sorunlarından biridir. İnsülin direnciyle el ele ilerleyerek kilo kontrolünü güçleştirebilir. Ancak doğru yaşam tarzı değişiklikleriyle bu direnci kırmak mümkündür.
Not : Paylaşımlarım genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel sağlık verilerinizi ve kullandığınız ilaç isimlerini yorumlarda lütfen yazmayın. Mesajlaşarak tanı koymaya ve tedavi önermeye kalkışmak tıp etiğine aykırıdır. Herhangi bir sağlık probleminizde öncelikle Aile Hekimliği’ne başvurmanız ve onun önerileri doğrultusunda hareket etmeniz en uygunudur.
Dr. Cemal Nuri Gürbüz, İç Hastalıkları Uzmanı.