Nöbetçi Eczaneler
Hepimiz bir noktada “Drama” kelimesini tiyatro ile eş anlamlı sanmışızdır. “Drama kulübü” deyince sahneye çıkılacağını, “drama dersi” denince bir tiyatro oyunu oynanacağını düşünmek çoğumuzun yaptığı bir hata.
Ama işin aslı öyle değil…
Gündelik dilde sıkça birbirine karıştırılan kavramlardan biri “drama” ile “tiyatro”. Çocuğumuz “Drama kulübüne katıldım” dediğinde çoğumuzun aklına hemen sahne, kostüm, alkış geliyor. Oysa eğitim bilimleri ve sanat literatürü, bu iki kavram arasında net bir ayrım yapıyor.
Tiyatro, hepimizin bildiği gibi bir sahne sanatıdır. Bir yazarın kaleminden çıkan metin, yönetmenin yorumuyla şekillenir; oyuncular, dekorlar, kostümler ve en önemlisi seyircinin varlığıyla hayat bulur. Perde açılır, ışık yanar ve biz izleyiciler bir hikâyenin içine çekiliriz.
Drama ise bambaşka bir şeydir. Bir eğitim yöntemidir. Çocukların, gençlerin ya da yetişkinlerin hayal gücünü, yaratıcılığını ve ifade gücünü geliştirmek için kullanılır. Bir drama atölyesinde kâh yağmur damlası olunur, kâh bir ağacın kökleri… Seyirci yoktur, alkış yoktur, ama öğrenme ve keşfetme vardır.
Kısacası tiyatro “seyirciye dönük bir sanat”, drama ise “katılımcıya dönük bir süreç”tir. İkisini karıştırmak, aslında ikisinin de değerini küçültmek demektir.
Drama tiyatroya hazırlık olabilir, ama tek başına da güçlü bir pedagojik araçtır. Tiyatro ise dramanın sağladığı hayal gücünden beslenebilir, ama kendi başına bambaşka bir estetik deneyim sunar.
Sonuçta drama ile tiyatro birbirini dışlayan değil, tamamlayan alanlardır. Drama, tiyatroya hazırlık olabilir; tiyatro da dramadan beslenebilir. Ama ikisini aynı kefeye koyduğumuzda, hem eğitimin hem sanatın anlamını eksiltmiş oluruz.
Bazen bir kelimenin hakkını vermek, bir sanatın ya da bir yöntemin hakkını teslim etmek demektir. O yüzden sahneye çıkan çocuğa “Drama yapıyorsun” demeden önce, bir kez daha düşünelim: Perde mi açılıyor, yoksa hayal gücü mü?
En basit tanımı ile
Nasıl ki dört işlemi öğrenmeden bir matematik problemini çözemiyorsak drama ve tiyatro arasındaki farkı bilmediğimiz zamanda rol mü yapıyorum yoksa kendimi mi keşfediyorum ayrımına varamayız.