Nöbetçi Eczaneler
Diyabet, düzenli takip gerektiren bir hastalıktır. Ne yazık ki bazı hastalar, ilaç raporu bitinceye kadar doktora gitmeyi erteliyor, evde kan şekeri ölçümlerini ihmal ediyor. Gerekçe hep aynı :
“Hocam yüksek şeker beni rahatsız etmiyor.”
Bu kişilerin haklı oldukları tek nokta diyabetin sessiz seyretmesidir. Peki, bu iyi bir şey mi ?
Diyabet sessiz olmasına sessizdir ama kontrolsüz durumlarda yapacaklarını yapmaktan geri durmaz. Başta kalp, böbrek, beyin, göz ve bacaklar olmak üzere önemli organların damarlarında hasara ve hayatı tehdit eden önemli hastalıklara yol açabilir.
Bu makalemde diyabetli kişilerin yaşayabileği iki önemli belirtiden bahsediyorum: Hızlı kilo kaybı veya hızlı kilo alımı.
Diyabetli bir hastada kısa sürede belirgin kilo kaybı ortaya çıkmışsa şu olasılıklar akla gelmelidir:
1. Kontrolsüz yüksek kan şekeri: Tedavi ve takibin aksaması nedeniyle vücut şekeri kullanamaz ve enerji ihtiyacını yağ ile kas dokusunu yakarak karşılar. Bu durum hızlı kilo kaybına yol açar. Bazen araya giren enfeksiyon, travma gibi etkenlerle tablo daha ağır seyredebilir. Kilo kaybının yanı sıra idrarla aşırı su ve mineral kaybedilir. Şiddetli susuzluk ve bazen de bilinç bulanıklığı hatta koma görülebilir. Keton değil, sıvı kaybı ön plandadır.
Tip 1 diyabetliler de kontrolsüz kaldıklarında hızlı kilo kaybı, susama, sık idrara çıkma ve halsizlik, bilinç bulanıklığı hatta koma görülebilir. ( Diyabetik ketoasidoz)
2. Eşlik eden başka hastalıklar: Tiroid bezinin fazla çalışması, tanısı konmamış kronik enfeksiyonlar, kanser gibi diyabetten bağımsız durumlar da hızlı kilo kaybına neden olabilir.
Kısa sürede belirgin kilo artışı ise şu sorunların habercisi olabilir:
1. İnsülin kullanan hastalarda doz ayarlaması yapılmazsa, aşırı iştah ve yağ depolanması görülebilir.
2. Diyabet, kalp veya böbreklerde hasara ve yetmezliğe yol açabilir. Vücutta sıvı birikmesi ve kilo artışı görülebilir.
3. Diyabete tiroid bezinin az çalışması da eklenmiş olabilir.
Sonuç; Diyabetli bir hastada hızlı kilo kaybı ya da hızlı kilo alımı asla “normal” kabul edilmemelidir. Bu durum, diyabetin kötüleştiğinin ya da başka bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Düzenli doktor kontrolü, evde kan şekeri takibi ve zamanında yapılan tıbbî müdahaleler, bu risklerin erken fark edilmesini sağlar.
Not : Paylaşımlarım genel bilgilendirme amaçlıdır. Sosyal medya tanı ve tedavi aracı değildir. Kişisel sağlık verilerinin sosyal medyada paylaşılması doğru değildir.
Dr. Cemal Nuri Gürbüz, İç Hastalıkları Uzmanı.