Pankreas kanseri

Pankreas, karnımızın arka kısmında yer alan; sindirim için enzimler, kan şekeri dengesi için ise insülin ve glukagon üreten hayati bir organdır. Bu nedenle burada gelişen bir tümör hem sindirim sistemini hem de metabolizmayı etkileyebilir.

Pankreas kanseri için en önemli risk faktörlerinden biri sigaradır. Sigara kullanan kişilerde risk belirgin şekilde artar. Obezite, hareketsiz yaşam, uzun süreli diyabet ve özellikle ileri yaş da önemli risk faktörleri arasındadır. Kronik pankreatit (pankreasın uzun süreli iltihabı) olan kişilerde risk yükselir. Ailede pankreas kanseri öyküsü bulunması, bazı kalıtsal sendromlar ve genetik yatkınlık da dikkate alınması gereken durumlardır. Ayrıca işlenmiş gıdaların yoğun tüketimi, aşırı kırmızı et, uzun süreli ağır alkol kullanımı ve insülin direnciyle ilişkili metabolik bozukluklar da riski artırabilir.

Belirtiler ise çoğu zaman geç ortaya çıkar ve başlangıçta belirsizdir. En sık görülen yakınmalardan biri, sırta doğru vuran üst karın ağrısıdır. Bu ağrı bazen gece artar ve kişi öne doğru eğildiğinde hafifleyebilir. Açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ve halsizlik sık rastlanan bulgulardandır. Yeni ortaya çıkan diyabet ya da mevcut diyabetin ani şekilde kontrolünün bozulması, özellikle 50 yaş üzerindeki kişilerde dikkatle değerlendirilmelidir.

Pankreasın baş kısmında gelişen tümörlerde safra yolları tıkanabilir. Bu durumda ciltte ve göz aklarında sararma (sarılık), idrar renginde koyulaşma ve dışkı renginde açılma görülebilir. Kaşıntı da eşlik edebilir. Sindirim enzimlerinin azalmasına bağlı olarak şişkinlik, yağlı ve kötü kokulu dışkılama gibi sindirim sorunları gelişebilir.

Bazen bacakta ani gelişen pıhtı (derin ven trombozu) gibi beklenmedik durumlar da altta yatan pankreas kanserinin ilk işareti olabilir. Bu nedenle özellikle risk faktörleri bulunan kişilerde, açıklanamayan ve kalıcı şikâyetler ciddiye alınmalıdır.

Bu makalemin temel mesajı şudur: Süreklilik gösteren, nedeni açıklanamayan karın-sırt ağrısı, hızlı kilo kaybı, ani diyabet başlangıcı veya sarılık gibi belirtiler varsa zaman kaybetmeden bir hekime başvurulmalıdır. Erken tanı her hastalıkta olduğu gibi pankreas kanserinde de hayat kurtarıcı olabilir.

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları — sigaradan uzak durmak, ideal kiloyu korumak, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve dengeli beslenmek — sadece pankreas kanseri değil, pek çok kronik hastalığın riskini azaltır.

Not :Paylaşımlarım genel bilgilendirme amaçlıdır. Mesajlaşarak tanı koymaya ve tedavi önermeye kalkışmak tıp etiğine uygun değildir. Sağlık sorunlarınız için öncelikle Aile Hekimliği’ne başvurmanız ve hekiminizin önerisi doğrultusunda hareket etmeniz en uygunudur.

Dr. Cemal Nuri Gürbüz, İç Hastalıkları Uzmanı